ဗိုလ်ချုပ်ဈေးတွင် ကျောက်ဝယ်လျှင် သတိပြုရန် အချက်များ
ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ အထင်ကရ နေရာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး (Scott Market) ဟာ နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားတွေအတွက်သာမက၊ ကျောက်မျက်ရတနာ ချစ်သူတွေအတွက်ပါ မဖြစ်မနေ သွားရောက်လေ့ရှိတဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။ ဆိုင်ခန်းပေါင်း ၁,၆၀၀ ကျော်ရှိပြီး ရောင်စုံ ကျောက်မျက်တွေ တဖိတ်ဖိတ် တောက်ပနေတာကို မြင်ရတာ မျက်စိပသာဒ ဖြစ်စေပါတယ်။
Table Of Content
ဒါပေမဲ့ “လှတိုင်း မစစ်၊ တောက်တိုင်း အဖိုးမတန်” ဆိုတဲ့ စကားအတိုင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာ ကျောက်ဝယ်မယ်ဆိုရင် အတွေ့အကြုံမရှိသူတွေအတွက် “အမှား” နဲ့ “အမှန်” ကြားက စည်းပါးပါးလေးကို ခွဲခြားဖို့ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေ့ The Gemverse ရဲ့ Knowledge Sharing အပိုင်းမှာတော့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာ ကျောက်ဝယ်မယ်ဆိုရင် ငွေမဆုံးရှုံးရအောင်နဲ့ အလှည့်စား မခံရအောင် သတိပြုသင့်တဲ့ အချက် (၄) ချက်ကို “Insider Tips” အနေနဲ့ မျှဝေပေးသွားပါမယ်။
“ခေါ်ဈေး” ကို အတည်မယူပါနှင့် (The Art of Bargaining)
ဗိုလ်ချုပ်ဈေးဟာ Tourist Market (ခရီးသွားဈေးကွက်) ဖြစ်တဲ့အတွက် “ခေါ်ဈေး” (Asking Price) တွေဟာ ပုံမှန်ထက် များနေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မရိုးသားတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ဈေးဆစ်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှု (Bargaining Culture) တစ်ခုလို ဖြစ်နေလို့ပါ။
- ဈေးဆစ်ပါ: ရောင်းသူက ၁ သိန်း ခေါ်ရင် ၅ သောင်း၊ ၆ သောင်း လောက်ကနေ စပြီး ဈေးဆစ်ကြည့်ဖို့ ဝန်မလေးပါနဲ့။ ကိုယ်မှန်းထားတဲ့ ဈေးနဲ့ ရောင်းသူပေးနိုင်တဲ့ ဈေး တစ်နေရာမှာ ဆုံတွေ့ကြပါလိမ့်မယ်။
- နှိုင်းယှဉ်ပါ: ပထမဆုံး ဝင်တဲ့ဆိုင်မှာ ချက်ချင်း မဝယ်ပါနဲ့။ အလားတူ ပစ္စည်းမျိုးကို တခြားဆိုင် ၂၊ ၃ ဆိုင်လောက်မှာ ဈေးအရင် မေးကြည့်ပါ။ ဒါမှ ပေါက်ဈေး (Market Price) ကို ခန့်မှန်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျောက်တု နှင့် ချက်ကျောက်များ (Synthetic Alert)
ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာ သဘာဝကျောက်တွေ အများကြီး ရှိသလို၊ Lab-grown (ချက်ကျောက်) တွေနဲ့ Imitation (ဖန်/ပလပ်စတစ်) တွေလည်း ရောနှော ရောင်းချနေတာ ရှိပါတယ်။
- Synthetic Rubies/Sapphires: အရောင် အရမ်းတောက်ပြီး၊ အတွင်းမှာ ဘာအပြစ်အနာအဆာမှ မရှိဘဲ ကြည်လင်နေရင် (Too good to be true)၊ ဈေးကလည်း သက်သာနေရင် သတိထားပါ။ ဓာတ်ခွဲခန်းဖန်တီး ချက်ကျောက်တွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
- Fake Star Gems: ဂေါ်ကြိုး (Star) အရမ်းထင်ပြီး ကြိုးလိုင်းတွေက မျဉ်းဆွဲထားသလို တိကျ ပြတ်သားလွန်းနေရင် Synthetic Star (ချက်ဂေါ်) ဖြစ်ဖို့ များပါတယ်။ သဘာဝ ဂေါ်ကြိုးဟာ အနည်းငယ် ဝါးတာ၊ မညီညာတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။
ကျောက်စိမ်း ဝယ်ရင် “A, B, C” သတိပြုပါ
ကျောက်စိမ်း (Jadeite) ဝယ်မယ်ဆိုရင် အထူးသတိထားရပါမယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာ ရောင်းနေတဲ့ လက်ကောက် တော်တော်များများဟာ အမြင်လှပေမဲ့ Type B+C (အသားချွတ် ဆေးဆိုးကျောက်) တွေ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
- အာမခံ မေးပါ: “ဒါ A ကျောက် (သဘာဝ) စစ်လား?” လို့ တိတိကျကျ မေးပါ။ ရောင်းသူ အများစုက မေးရင် အမှန်တိုင်း ဖြေကြပါတယ်။ မမေးရင်တော့ “ကျောက်စိမ်းပါ” လို့ပဲ ပြောပြီး ရောင်းပါလိမ့်မယ်။
- ဈေးနှုန်း: သိန်းဂဏန်းလောက်နဲ့ ရေခဲသားလို ကြည်လင်ပြီး စိမ်းစိုနေတဲ့ လက်ကောက် ရဖို့ မလွယ်ပါဘူး။ ဈေးပေါပြီး အရမ်းလှနေရင် သတိပြုပါ။
Lab လက်မှတ် နှင့် တရားဝင် ဘောက်ချာ (Documents)
ဒါကတော့ အရေးကြီးဆုံး အချက်ပါ။
- Lab Test: တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း (ဥပမာ – သိန်း ၁၀ ကျော်/ဒေါ်လာ ၁၀၀၀ ကျော်) ဝယ်မယ်ဆိုရင် ဆိုင်စကား တစ်ခုတည်းကို နားမယောင်ပါနဲ့။ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးထဲမှာနဲ့ အနီးဝန်းကျင်မှာ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ကျောက်မျက် ဓာတ်ခွဲခန်း (Gem Labs) တွေ (ဥပမာ – AGGL, AIGS စသည်) ရှိပါတယ်။ “Lab စစ်ပေးနိုင်မလား?” လို့ မေးပါ။ စစ်လို့ရမှ ဝယ်ပါ။
- Official Receipt: သင်က နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည်အတွက် ဝယ်ပေးတာ ဆိုရင်၊ ဒါမှမဟုတ် ပြည်ပကို သယ်သွားဖို့ ရှိရင် “တရားဝင် ဘောက်ချာ” (Official Voucher) တောင်းဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ လေဆိပ် အကောက်ခွန် (Customs) မှာ စစ်ဆေးတဲ့အခါ တရားဝင် ဆိုင်ဘောက်ချာ ပါမှ ပြဿနာ မရှိဘဲ သယ်ဆောင်ခွင့် ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
The Gemverse မှ အကြံပြုချက်
ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာ ကျောက်ဝယ်ရတာ ပျော်ဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ရွေးစရာတွေ စုံလင်သလို၊ မြန်မာ့ လက်မှုပညာတွေကိုလည်း လေ့လာခွင့် ရပါတယ်။ အဓိကကတော့ “လောဘ မကြီးဖို့” နဲ့ “မဝယ်ခင် စစ်ဆေးဖို့” ပါပဲ။
အကယ်၍ ကိုယ်က ကျောက်မကြည့်တတ်ဘူး ဆိုရင်တော့ နာမည်ကြီးပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ (အာမခံ ပေးနိုင်တဲ့) ဆိုင်ကြီးတွေမှာ ဝယ်ယူတာက စိတ်အချရဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
