Peridot (ပယ်ရီဒေါ့): ညနေခင်း၏ မြကျောက် (Evening Emerald) အကြောင်း သိကောင်းစရာ

မြန်မာ့ကျောက်မျက်လောကမှာ “အစိမ်းရောင်” လို့ ပြောလိုက်ရင် လူတိုင်းက ကျောက်စိမ်း (Jade) နဲ့ မြ (Emerald) ကိုပဲ ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိုးကုတ်ရတနာမြေကနေ ထွက်ရှိပြီး ကမ္ဘာကပါ အထူးတန်ဖိုးထားရတဲ့ နောက်ထပ် အစိမ်းရောင် ရတနာတစ်ပါး ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ “Peridot” (ပယ်ရီဒေါ့) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ရှေးခေတ် ရောမလူမျိုးတွေက ဒီကျောက်ကို “ညနေခင်းရဲ့ မြကျောက်” (The Evening Emerald) လို့ တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလို နာမည်တွင်ခဲ့တာလဲ? မြန်မာ့ Peridot တွေက ဘာလို့ ကမ္ဘာမှာ နာမည်ကြီးတာလဲ? ဒီနေ့ The Gemverse ကနေ မျှဝေပေးသွားပါမယ်။

ဘာကြောင့် “Evening Emerald” (ညနေခင်း မြကျောက်) လို့ ခေါ်တာလဲ?

ဒီအမည်က သူ့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အလင်းပြန်နိုင်စွမ်း (Optical Property) ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာတာပါ။

• မမှောင်သော အစိမ်းရောင်: သာမန် မြကျောက် (Emerald) တွေဟာ နေ့ခင်းဘက် သဘာဝအလင်းရောင် အောက်မှာ အရမ်းလှပေမဲ့၊ ညဘက် မီးရောင် (သို့) ဖယောင်းတိုင် မီးရောင်အောက် ရောက်သွားရင် အရောင်က နည်းနည်း မှောင်သွားတတ်ပါတယ်။
• Peridot ၏ စွမ်းအား: Peridot ကတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူး။ သူက နေ့ခင်းဘက်မှာလည်း စိမ်းသလို၊ ညဘက် မီးရောင် မှိန်မှိန်အောက်မှာ ကြည့်ရင်တောင် အရောင်မမှိန်သွားဘဲ တဖိတ်ဖိတ် တောက်ပနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရှေးခေတ် လူတွေက ညဘက် ပွဲလမ်းသဘင်တွေ တက်ရင် ဝတ်ဆင်ဖို့ Peridot ကို “ညနေခင်းရဲ့ မြ” အဖြစ် အထူး ရွေးချယ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် “ပြောင်ခေါင်း” (Pyaung Gaung) Peridot

ကမ္ဘာပေါ်မှာ Peridot ထွက်တဲ့ နိုင်ငံတွေ (အမေရိကန်၊ ပါကစ္စတန်၊ တရုတ်) များစွာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျောက်မျက် လောကမှာ “Burmese Peridot” လို့ ပြောလိုက်ရင် လူတိုင်း လေးစားရလောက်တဲ့ အချက် (၂) ချက် ရှိပါတယ်။

1. အရွယ်အစား (Size): အခြားနိုင်ငံတွေက Peridot တွေက အပွင့်သေးတာ များပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိုးကုတ်မြို့၊ “ပြောင်ခေါင်း” (Pyaung Gaung) ဒေသက ထွက်တဲ့ Peridot တွေကတော့ ၁၀ ကာရက်၊ ၂၀ ကာရက် ကနေ ကာရက် ၁၀၀ ကျော်အထိ အရွယ်အစား ကြီးမားစွာ ထွက်ရှိလေ့ ရှိပါတယ်။
2. အရောင်နှင့် အသား: မြန်မာ့ Peridot တွေဟာ “Silky Luster” လို့ခေါ်တဲ့ ပိုးသားကဲ့သို့ အိစက်ညက်ညောတဲ့ အသား ရှိပြီး၊ အရောင်ကလည်း သံလွင်စိမ်း (Olive Green) ဘက် မရောက်ဘဲ ကြည်လင်တဲ့ အစိမ်းရောင် (Vivid Green) ဘက်ကို ပိုရောက်ပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားဖွယ် “ဗာဒါရွက်” (Lily Pad) အမှတ်အသား

Peridot ဟာ သဘာဝ ကျောက်စစ် မစစ် ခွဲခြားရတာ အလွန် လွယ်ကူတဲ့ ကျောက်တစ်မျိုးပါ။ မှန်ဘီလူး (10x Loupe) နဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် ကျောက်သားထဲမှာ “Lily Pad Inclusions” လို့ခေါ်တဲ့ ဗာဒါရွက်ဝိုင်းလေးတွေလို (သို့မဟုတ်) ကြာရွက်ဝိုင်းလေးတွေလို အပြစ်အနာအဆာလေးတွေကို ထူးခြားစွာ တွေ့မြင်ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ Peridot ရဲ့ သဘာဝ လက်မှတ်ပါပဲ။

ဘယ်သူတွေ ဆောင်သင့်လဲ? (Beliefs & Birthstone)

• ဩဂုတ်လဖွား (August Birthstone): Peridot ဟာ ဩဂုတ်လဖွားတွေရဲ့ အသက်ကျောက် ဖြစ်ပါတယ်။ (Spinle နဲ့ အတူတူပေါ့)။
• အိမ်ထောင်ရေး သုခ: ရှေးအယူအဆတွေအရ Peridot ကို “နေမင်းရဲ့ ကျောက်” (Gem of the Sun) လို့ တင်စားကြပြီး၊ ဝတ်ဆင်ထားရင် မကောင်းဆိုးဝါးတွေကို နှင်ထုတ်နိုင်တယ်၊ အိပ်မက်ဆိုးတွေ မမက်စေဘူးလို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေပြီး ဇနီးမောင်နှံကြား သဟဇာတ ဖြစ်မှုကို တိုးပွားစေတယ်လို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။

The Gemverse မှ အကြံပြုချက်

Peridot ဝယ်မယ်ဆိုရင် သတိထားရမယ့် အချက်က “မီးခိုးရောင် သန်းခြင်း” ပါ။ အရည်အသွေး ညံ့တဲ့ Peridot တွေက ညိုညစ်ညစ် (သို့) မီးခိုးရောင် သန်းနေတတ်ပါတယ်။ မြန်မာ့ ပြောင်ခေါင်း Peridot စစ်စစ် ကောင်းကောင်း ဆိုရင်တော့ ကြည်လင်ပြီး စိမ်းစိုနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဈေးနှုန်းအားဖြင့်လည်း မြကျောက်၊ ပတ္တမြားတို့လောက် မကြီးမြင့်တဲ့အတွက် ကိုယ့်ရဲ့ ကျောက်မျက် Collection ထဲမှာ မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းထားသင့်တဲ့ “ညနေခင်း ဘုရင်မ” လေး ဖြစ်ပါတယ်။