Painite: တချိန်က ကမ္ဘာ့ အရှားပါးဆုံး စာရင်းဝင်ခဲ့ဖူးတဲ့ မြန်မာ့ကျောက်

ကမ္ဘာပေါ်မှာ “အရှားပါးဆုံး” ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်ကို ပိုင်ဆိုင်ဖူးတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေ အများကြီး ရှိနိုင်ပေမဲ့၊ ကျောက်မျက်ရတနာ လောကမှာတော့ ဒီဂုဏ်ပုဒ်ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်ခဲ့တာကတော့ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံ မိုးကုတ်ဒေသက “Painite” (ပိန်နိုက်) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လူအများစုက ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ကျောက်စိမ်းကိုပဲ ရင်းနှီးကြပေမဲ့၊ နိုင်ငံတကာ ဘူမိဗေဒ ပညာရှင်တွေကြားမှာတော့ Painite ဟာ “The Holy Grail of Rare Minerals” (ရှားပါးကျောက်များ၏ ထိပ်ခေါင်) အဖြစ် ယနေ့တိုင် ကျော်ကြားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ The Gemverse ရဲ့ Knowledge Sharing အပိုင်းမှာတော့ တစ်ချိန်က ကမ္ဘာပေါ်မှာ (၃) ပွင့်တည်းသာ ရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ဒီကျောက်မျက်ရဲ့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် သမိုင်းကြောင်းကို တင်ဆက်ပေးသွားပါမယ်။

မှားယွင်းမှုကနေ စတင်ခဲ့တဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များ အစောပိုင်းကာလတုန်းက ဗြိတိသျှ ကျောက်မျက်ပညာရှင် Arthur C.D. Pain ဟာ မိုးကုတ်ဒေသကို ရောက်ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ အနီရောင် ရင့်ရင့်နဲ့ တောက်ပနေတဲ့ ကျောက်တုံးလေး နှစ်တုံးကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ “ပတ္တမြား” (Ruby) ဖြစ်မယ်လို့ပဲ အစပိုင်းမှာ ထင်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီကျောက်တွေကို လန်ဒန်မြို့က ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ အသေးစိတ် စစ်ဆေးကြည့်လိုက်တဲ့ အခါမှာတော့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘယ်သူမှ မတွေ့ဖူးသေးတဲ့ ဓာတ်သတ္တုဒြပ်ပေါင်းအသစ် ဖြစ်နေတာကို အံ့သြဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ Arthur Pain ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဒီကျောက်ကို “Painite” လို့ ကမ္ဘာတွင်အောင် အမည်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဂင်းနစ်စံချိန်တင် “ကမ္ဘာ့အရှားပါးဆုံး” (The Guinness World Record)

၁၉၅၀ ကနေ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းကာလအထိ နှစ်ပေါင်း (၅၀) နီးပါးလောက် ကမ္ဘာပေါ်မှာ Painite အစစ်ဆိုလို့ လက်ချိုးရေလို့ရတဲ့ အရေအတွက် (၂ ပွင့်၊ ၃ ပွင့်) လောက်ပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Guinness Book of World Records က Painite ကို “ကမ္ဘာ့ အရှားပါးဆုံး တွင်းထွက်သတ္တု” (World’s Rarest Mineral) အဖြစ် တရားဝင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီခေတ်က Painite တစ်ကာရက်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ ဖြတ်သွေးလို့ မရနိုင်လောက်အောင် တန်ဖိုးကြီးမားခဲ့ပြီး၊ ပြတိုက်တွေနဲ့ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး စုဆောင်းသူတွေသာ ကိုင်တွယ်ခွင့် ရခဲ့ကြပါတယ်။

မိုးကုတ်ရဲ့ ဒုတိယ ရတနာသိုက် (The Rediscovery)

၂၀၀၅ ခုနှစ် ဝန်းကျင်မှာတော့ မိုးကုတ်ဒေသ၊ “Wet Loo” နဲ့ “Thurein Taung” နေရာတွေမှာ ဘူမိဗေဒ ပညာရှင်တွေက Painite သိုက်အသစ်တွေကို ထပ်မံ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရင်က (၂) ပွင့်တည်း ရှိရာကနေ အခုအခါမှာ အရိုင်းတုံး ထောင်ချီ ထွက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

ဒါကြောင့် “ကမ္ဘာ့အရှားပါးဆုံး” ဆိုတဲ့ ဂင်းနစ်စံချိန်ကို လက်လွတ်လိုက်ရပေမဲ့၊ ဈေးကွက်ထဲမှာ ဝယ်ယူလို့ရနိုင်တဲ့ အနေအထားကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ (မှတ်ချက် – စံချိန်ကို လုယူသွားသူကလည်း တခြားသူ မဟုတ်ပါဘူး၊ မြန်မာနိုင်ငံကပဲ ထွက်တဲ့ “Kyawthuite” ကျောက်ပါပဲ)။

ဘယ်လို ခွဲခြားမလဲ? (Identification)

Painite ဟာ အနီရောင်၊ လိမ္မော်ညိုရောင် သန်းလေ့ရှိပြီး ကြည့်လိုက်ရင် ပတ္တမြား (သို့) ဂေါ်မိတ် နဲ့ တူပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မှာ ထူးခြားချက်တွေ ရှိပါတယ် –

• Pleochroism (အရောင်ကွဲခြင်း): Painite ကို လှည့်ကြည့်ရင် တစ်ဖက်က ကြည့်ရင် အနီရောင်ရင့်ရင့်၊ နောက်တစ်ဖက်က ကြည့်ရင် လိမ္မော်ညိုရောင် ဆိုပြီး အရောင်ကွဲတာကို ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
• ဓာတ်ဖွဲ့စည်းပုံ: သူက Borate တွင်းထွက် (Calcium Zirconium Borate) ဖြစ်ပြီး Zirconium နဲ့ Boron ပေါင်းစပ်ပါဝင်နေတာက သဘာဝတရားမှာ အလွန် ဖြစ်ခဲတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဈေးကွက် နှင့် တန်ဖိုး

Painite တွေ ပိုတွေ့လာရပြီ ဆိုပေမဲ့၊ လက်ဝတ်ရတနာ လုပ်လို့ရလောက်အောင် ကြည်လင်သန့်စင်တဲ့ (Gem Quality) Painite ကတော့ အလွန် ရှားပါးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

• ကြည်လင်ပြီး အနီရောင်တောက်တဲ့ Painite တစ်ကာရက်ကို ဒေါ်လာ ထောင်ချီ (တစ်ခါတစ်ရံ သောင်းချီ) ပေးဝယ်နေကြဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
• အမည်းရောင်သန်းပြီး အလင်းပိတ်နေတဲ့ Painite တွေကိုတော့ စုဆောင်းသူတွေအတွက် ဈေးနှုန်းသက်သာစွာ ရရှိနိုင်ပါတယ်။

The Gemverse မှ အကြံပြုချက်

Painite ဟာ “ရှားပါးမှု” (Rarity) ကို နှစ်သက်သူတွေအတွက် မရှိမဖြစ် စုဆောင်းထားသင့်တဲ့ ကျောက်တစ်ခုပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ Collection ထဲမှာ Painite တစ်ပွင့် ရှိနေခြင်းက “ငါ့မှာ တစ်ချိန်က ကမ္ဘာ့အရှားပါးဆုံး ကျောက် ရှိတယ်” လို့ ဂုဏ်ယူစွာ ပြောနိုင်မယ့် အခွင့်အရေး တစ်ခုပါပဲ။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပတ္တမြား နဲ့ ကျောက်စိမ်း တင်မကဘဲ၊ ဒီလို ထူးခြားဆန်းပြားတဲ့ ရတနာတွေရဲ့ မူလဘူတ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ Painite က သက်သေပြနေပါတယ်။